Шығармалардан үзінділер, шағын әңгімелер

Шығармалардан үзінділер, шағын әңгімелер

Сонау бір жылдары Семей облысының бір ауданынан менің атыма жеделхат келді. Аудан болғанда, біздің елден, біздің ауылдан... Жеделхатта былай делінген: «Жақыннан бері біздің елдегі ағайын арасында бір үлкен дау туып тұр. Біздің арамыздан шыққан оқымысты, білімпазымыз – сенсің ғой. Мүмкіндігің болса, ауылға келіп, дау-дамайдың түйіншегін шешіп қайт» деп, соңына мен құрметтейтін туыстардың бірі қол қойыпты.
Өмірде жолы болмаған біреулер: «Заман тарылып кетті», «Пенденің пейілі бұзылды», «Қазақтан бақ қайтты» деп сарыуайымға салынып жүр. Бекер сөз. Ештеңе де өзгерген жоқ: байлық та, бақ та, ырыс та өз орнында. Бақ сол баяғыдай қонатын жеріне қонады, байлық бітетін жеріне бітеді. Жұрттың бәрі түп­түгел бай болуы шарт па екен. Қай заманда болмасын, бір байға қырық кедейден тура келген. Құдайдың пешенеге жазғаны сол. Бай мен кедейді теңестіреміз деп төңкеріс жасаған қызыл комиссарлар қайда кетті қазір? Ендеше, бас­басымызға бақ қонбады, бай болмадық…
Істің арты дәл бұлай ырықтан шығып, ушығып кетер деп кім ойлаған. Байқамасаң, «ойыннан от шығады» деген осы. Бәрі де түкке тұрмайтын қалжыңнан басталды ғой. Кәдімгі құрдастардың келді-кеттісі жоқ, зілсіз қалжыңы. Құрдаспен ойнау басқа ұлттардың көбінде жоқ деседі. Ал, қазақта құрдастар арасында, жезде мен балдыздар арасында қызық ойындар болғаны анық. Бір жазушының мемуарынан оқып едік: ол елде балдыздар айт күндері жезделерін атқа теріс мінгізіп, екі аяғын ат бауырынан тартып байлап, ауыл-ауылдың арасында жетектеп жүреді екен. Заман өзгерген сайын ондай ойындар да…
Бет 2 -дан 2